Ben Huseyin IPEK yazima baslamadan once SAGLIKLI VE SAGLIKSIZ KANARYA KUSU nasil olur konusuna deginecek olursak ,saglikli kus neseli,hareketli,tuyleri bakimli duzgun,zaman zaman disiyse sinyal erkekse otumunu sergiliyen,yemine ve gidalarina duyarli bunlari tuketen bir kusdur.Sagliksiz kanarya kusu ise saglikli kusun tersine nesesiz,durgun'hareketsiz,yemine ve gidalarina karsi ilgisiz ve istahsiz daha ileriki zamanlarinda basini kanatlarinin arasina sokup top seklinde tuylerinide kabartarak gece ve gunduz uyuyan,bu uyku sirasinda kuyrugunu sallayan,gozleri ve burun delikleri islak ,karin tuyleri uflenerek bakildiginda karin derisi koyu kirmizi,mor,kulaga yaklastirarak dinlendiginde nefes alis verisleri hiriltili yada fikfik seklinde,halsizlikden tunekde duramayan zamanini tabanda uyuyarak geciren bir kusdur.
Bir kusun sagligini muhafaza ede bilmesi icin saglikli bulundurulmasi sartlarini cok iyi bilmek lagzim;aksi takdirde en ufak bir ihmal ve hata kusumuzun hastalanmasina sebebiyet verecekdir;kaldiki bunye olarak cok hashas olan kuslar tedavilerine hemen baslanmazsa cok kisa zamanda hayatlarinida kaybede bilirler.Buna mahal vermemek icin bilhassa kusumuzu zaman kaybetmeden once bir veterinere kontrol ettiriniz, Ben bu yazimi bilgilendirme amacli yazdim isede siz veteriner hekimin onerilerini ,tebdirlerini onceliklil olarak uygulayiniz.
KANARYA VE KAFES KUSLARININ saliklarini koruya bilmeleri icin siz kus besliyen amator ve profosyonellere onerim YEMI YEMCIDEN mumkunse kapali ambalajda siteril bir sekilde,kusu ise URETICIDEN neyele ne tarzda beslediginin ogrenilmesiyle birlikde yeni alinan kuslarin bir aylik diger kuslardan bagimsiz bir yerde karantinaya tutulmasi,saglik puroblemleri gozukmezse digerlerinin yanina intikal ettirilmeli ve ani 10 derecelik isi degisimlerinden ve hava ceryanlarindan mutlak korumamiz gerekir.
SOGUK ALGINLIGI
Nedenleri:10 derecelik ve ustu ani isi degisimi,hava ceryani,soguk besinler verilmesi ve usulsuz verilen banyo.
Belirtileri: Kus nesesiz,gidalara karsi isteksiz,tuyleri kabarik vaziyetde basini tuylerinin arasina sokarak uyuklamak ve kuyruk sallama,
Tedavi:kus 20-25 derece sicaklikda sakin bir yere alinir,suyuna TERRAMYCINE ileri safhalarda aslim ve buronsitse TYLAN ve BAYTRIL %2.5 dozajina uygun kullanilir,
SES KISIKLIGI
Nedenleri:Soguk alginligi ,mikrobik nedenler,asiri otme,tozlu sagliksiz yemler ve gecirilen agir bir hastaliklar neden ola bilir,
Belirtileri:Kusun sesi eskisi gibi cikmaz,kisik,catalli veya hic cikmamasi.
Tedavi:Suyuna NEO TERRAMYCINE+VITAMIN le birlikde verilir.ilac harici suyuna limon ve bal karistirilir,ketensuyu ve baharatli yesillikler taze nane,feslihan,tere.roka verilir.
ISHAL
Nedenleri:Soguk alginligi,fazlaca verilen yesillik ve meyve,bozuk gidalar ve mikrobikde olabilir.
Belirtileri:Diski kati degil sividir,diskilanan kagitda diskinin suyu yayilir. 
Tedavisi:Suyuna TETRAMEZATIN veya SULFAMEZATIN konulur ilac harici haslanmis patetesin uzerine giri hashas tohumu ekelenerek verilir,yesillik ve meyveye bir muddet ara verilir'sayet mikrobik ishalse hijyene ve temizlige dikkat edilip kafes ve ekipmanlar dezenfekte edilir.
KABIZLIK
Nedenleri:Surekli kati beslenme ve yedigi besinleri ogutememesi,
Belirtisi:Kus diskisini yapmakda zorlanir,diski cok katidir.
Tedavisi:Haftada iki,uc kez meyve ve yesillik verilir,suyuna bal,petmez ve vitamin katilir,kafesinde hazimsizlikdan kaynaklanmamasi icin mutlak kum bulundurulur.
PARAZITLER
Bunlar ic ve dis para zitlerdir.
Nedenleri:Sagliksiz bakim, hijyen olmiyan kosullar,sagliksiz ortamlardan alinan yemler ve alinan kuslarda uygulanmiyan karantina eksikliklerinden,periyodik parazit tedavisi uygulanmiyisindan kaynaklanir.
Belirtileri:Ic parazit diskida gozle yada mercekle gozlenir yada parazitoloji labaratuarlarinda tahlil edilir.Dis parait gozle goruldugu gibi kus surekli kasinir tedirgin ve huysuz bir hali vardir,hayvan gece uykusunda bile bitlerin saldirisina maruz kaldikklarindan gece uyuyamaz ve kasinir.Kusun kanini emerek beslendiklerinden hayvan kisa zamanda bitkin ve bitap duser onlem alinmassa olume kadar sebebiyet verir.
Tedavisi:Oral yonden yada kusun ensesine damlatilmak uzere vecdin gurubu ilaclar BAMEC,IVOMEC,IVOMECDIN vb dis parazite OPIGAL 5 kusun bas boyun ,ense,kanat ve kanat altlarina hafif ovusturularak yedirilir.
TUYDEGISIMI
Yilda bir defa son baharda olmasi dogaldir,bunun haricinde ara tuy yapmasi bulundugu ortamin isisinin ani degisiklilgi ve ani yem degisikligi kuslari mevsim harici ara tuye sokabilir,
Belirtileri:Kusun tuylerinin dokulmesi bas ve boyun bolgelerinin tuydokulmelerinden dolayi kellesmesi,
Tedavisi: Kus tuydeyken cok hassastir hatta bircok kus tuyden cikamiyarak casamini yetire bilir.Bunun icin tuye girerken bitkin dusurup tuyu atabilmesine firsat verebilmek,arkasindan yeni tuylerin geldigini gorur gormez tuyun yapi tasi olan PUROTEIN agirlikli beslenmesi yani yumurta ve mamasi yaninda suyuna vitamin ile mineralde (DEPOMIN) koymamaizda buyuk yarar vardir.

DEZENFEKTANLAR
Hipoklorur (Camasirsuyu),BATIGON,BAYERIN CD601 vb dezenfektanlarin yaninda 100 c kaynatmak.
Viral hastaliklardaVANODIN onerilir.
Bu yazilanlar benim deneyim ve bakimimdaki bilgileri paylasmak amaclidir sizler veteriner hekim yardimi almadan tedaviye gecmeyin dozaj ve ilac cok onemlidir. 2008